Sử dụng estrogen thảo dược từ tinh chất mầm đậu nành – Chuyên gia Việt Nam nói gì?

Cách đây 10 năm, ở nước ta, tinh chất mầm đậu nành được xem như một sản phẩm tốt cho phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh do giúp bổ sung lượng estrogen cho cơ thể. Thế nhưng, trong những năm gần đây, các chuyên gia Việt Nam cũng dần thay đổi nhận định của mình khi nhiều công trình nghiên cứu lớn ở các nước phát triển như Mỹ, Anh, Nhật cho kết quả về tác hại của mầm đậu nành.

Bài viết sau đây sẽ trích dẫn ý kiến của các chuyên gia hàng đầu Việt Nam về tinh chất mầm đậu nành để người tiêu dùng tham khảo.

Xem thêm: Nghiên cứu về đậu nành ở Mỹ, Nhật, Anh

Green sprout leaves 02 Wallpapers HD 1280x720

Estrogen thảo dược từ tinh chất mầm đậu nành được các chuyên gia khuyến cáo có thể gây rối loại nội tiết và dẫn đến ung thư.

Ý KIẾN CẢNH BÁO VIỆC SỬ DỤNG THƯỜNG XUYÊN TINH CHẤT MẦM ĐẬU NÀNH/ CHẾ PHẨM TỪ TINH CHẤT MẦM ĐẬU NÀNH

BS.ThS Lê Thị Hải – Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng quốc gia: Nạp quá nhiều estrogen từ mầm đậu nành sẽ gây mất cân bằng nội tiết dẫn đến ung thư và thiếu máu do thiếu sắt.

Khuyến cáo mới nhất được chia sẻ trên báo Dân trí vào ngày 27/03 của BS.ThS Lê Thị Hải

Dù mầm đậu nành là phytoestrogen (estrogen có nguồn gốc thực vật), nhưng không nên lạm dụng ở những phụ nữ trẻ (trước 35 tuổi), không nên coi đây như một “bảo bối” làm đẹp da, đẹp tóc. Bởi ở khi nội tiết tố đang ở mức bình thường, cân bằng nội tiết tố của cơ thể, bỗng dưng nạp quá nhiều estrogen từ mầm đậu nành sẽ gây mất cân bằng nội tiết. Việc thừa estrogen cũng là một trong những yếu tố thúc đẩy ung thư. Vì thế, chị em không nên coi nó là một thần dược “cải lão hoàn đồng”, mà tùy tiện dùng, nhất là chị em khi chưa đến tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh (thời kỳ mà estrogen suy giảm).

BS Hải phân tích thêm, trong mầm đậu nành có hàm lượng estrogen cao, nên đặc biệt với những người có khối u, như u xơ tử cung, u buồng trứng nạp nhiều estrogen càng làm khối u phát triển nhiều hơn. Dù estrogen từ mầm đậu nành có nguồn gốc thực vật, nguy cơ thấp hơn các estrogen tổng hợp (là các thuốc nội tiết tố) nhưng những tác động của nó cũng được chứng minh.

Vì thế, chị em không nên quá lạm dụng mầm đậu nành. Khi bổ sung từ nguồn thực vật tuần chỉ nên ăn 1 đến 2 lần. Đặc biệt với phụ nữ chưa đến tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh thì việc dùng mầm đậu nành nên có mức độ. Thực phẩm, dưỡng chất nào cũng vậy, tốt đến mấy cũng không nên lạm dụng mà cần dùng vừa phải, cân đối. Đặc biệt với nguồn estrogen tổng hợp, BS Hải khuyến cáo người phụ nữ tuyệt đối không tùy tiện dùng.

Bên cạnh đó, BS Hải cũng khuyến cáo mầm đậu nành cũng làm giảm nguy cơ hấp thu sắt. Nên việc dùng mầm đậu nành lâu dài có thể gây thiếu máu do thiếu sắt. Vấn đề này cũng đã được đăng tải trên The American Journal of Clinical Nutrition, một tờ tạp chí về dinh dưỡng lâm sàng của Mỹ, cho thấy rằng acid phytic là yếu tố ức chế chính việc hấp thu sắt trong chiết xuất protein đậu nành. Sử dụng các sản phẩm chiết xuất từ tinh chất đậu nành trong thời gian dài có thể sẽ khiến cơ thể bị thiếu máu do thiếu sắt.

Dân trí 270316

Khuyến cáo của Bs Lê Thị Hải về loại estrogen thảo dược từ tinh chất mầm đâu nành trên báo Dân trí.

Bác sĩ Bạch Thị Cúc – Bệnh viện ung bướu TPHCM: Mầm đậu nành phá vỡ chức năng nội tiết và có khả năng gây vô sinh

Chia sẻ nhận định của mình về tác hại của tinh chất mầm đậu nành trên báo Công An (16/03/2016), Bs Bạch Thị Cúc cho biết:

Mặc dù chưa có những nghiên cứu cụ thể với tinh chất mầm đậu nành tại Việt Nam song nhưng nghiên cứu từ các chuyên gia nước ngoài mà chúng tôi được tham khảo cho thấy nó có nhiều tác hại.

Chất Genistein có trong đậu nành tinh chiết cũng có thể kích thích tế bào ung thư vú loại phụ thuộc estrogen. Thực tế chất genistein đã kích thích tăng trưởng tế bào ung thư vú phụ thuộc estrogen trên cơ thể sống tỉ lệ thuận với liều. Protein đậu nành chứa genistein đã làm tăng trưởng bướu phụ thuộc estrogen tỉ lệ thuận theo liều. Sự tăng sinh tế bào nhiều nhất ở bướu các động vật nhận estrogen hay genistein mà các nghiên cứu từ đồng nghiệp chỉ ra từ 150 và 300 ppm. Biểu hiện pS2 tăng lên trong bướu ở động vật dùng genistein từ 150 và 300 ppm.

1435663901-soybeansprouts-590x422

Giai đoạn nảy mầm của hạt đậu nành có chứa nhiều isoflavones nhất – được nhiều hãng TPCN quảng cáo như estrogen thảo dược từ tinh chất mầm đậu nành.

Cách đây cả chục năm, một nghiên cứu của Mỹ cũng đã kết luận, nếu một phụ nữ sử dụng khoảng 45mg tinh chất mầm đậu nành ( đậu tương)/ngày, thì sau 1 tháng sẽ xuất hiện những triệu chứng tương tự như đang dùng thuốc tamoxifen (một loại kháng estrogen chuyên dùng cho phụ nữ bị ung thư vú).

Một nghiên cứu khác sau đó cũng khẳng định, hấp thụ estrogen có trong đậu nành sẽ gây cản trở hoạt động của tuyến nội tiết, tương tự như khi phụ nữ mắc bệnh ung thư vú dùng thuốc tamoxifen.

Đó là chưa kể, Phytoestrogens đậu nành phá vỡ chức năng nội tiết và có khả năng gây vô sinh.

Bác sĩ Lê Sỹ Sâm – Trưởng Khoa Ung bướu, Bệnh viện Thống Nhất: Việc tiêu thụ liều cao phytoestrogen từ mầm đậu nành có khả năng gây phá vỡ chức năng nội tiết, có thể gây vô sinh và thúc đẩy ung thư vú ở phụ nữ trưởng thành.

Rất nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu và khẳng định phytoestrogen (isoflavones) trong tinh chất mầm đậu nành hoàn toàn có thể thúc đẩy sự phát triển của ung thư vú theo chiều hướng tiêu cực. BS Lê Sỹ Sâm cũng đưa ra những nhận định theo cơ sở khoa học của mình trên báo Công An (số đăng ngày 16/03/2016)

Nhiều nghiên cứu độc lập gần đây từ các nước như Mỹ, Nhật, Pháp, Anh,… được công bố, chỉ ra nhiều vấn đề về tác dụng có lợi cũng như có bất lợi của phytoestrogen có trong đậu nành, mầm đậu nành (Chất có nguồn gốc thực vật Phytoestrogen trong đậu nành có tác dụng như estrogen, là một nội tiết tố sinh dục ở nữ).

Tuy nhiên, tác dụng của phytoestrogen là rất yếu. Trong ung thư vú, khối u ác tính của mô tuyến vú có hai loại, một loại u phát triển mà không “phụ thuộc estrogen”, và một loại u thì “phụ thuộc estrogen” tức là u ác tính này phát triển nhanh và mạnh khi có nội tiết tố estrogen. Vì vậy trong điều trị ung thư vú, khi u đã được phẫu thuật, hóa trị bổ trợ hoặc xạ trị tùy theo giai đoạn bệnh thì bước điều trị tiếp theo cho khối u phụ thuộc estrogen là các thuốc kháng lại thụ thể estrogen bằng đường uống ngay sau đó (gọi là liệu pháp nội tiết trong ung thư vú). Tinh chất phytoestrogen có trong đậu nành như đã trình bày là có tác dụng như estrogen, khi kết hợp với thụ thể estrogen sẽ thúc đẩy sự phát triển những u vú phụ thuộc estrogen.

Trên phương diện bằng chứng thực nghiệm trên thú, trong ống nghiệm, và những bằng chứng về dịch tễ học cũng cho thấy mối liên quan giữa ung thư vú với chế độ ăn uống có nhiều chất phytoestrogen trong đậu nành (Adlercreutz 2003 , Ziegler 2004), theo đó thì nồng độ tương đối cao của phytoestrogen trong đậu nành đã có hiệu quả làm giảm ung thư vú (Adlercreutz 2003). Tuy nhiên cho đến nay, vẫn chưa có bằng chứng kết luận rằng trong chế độ ăn uống có nồng độ cao của tinh chất phytoestrogen trực tiếp liên quan đến sự giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú. Nhiều nghiên cứu đã được xem xét và tổng kết trong một bài nghiên cứu lớn có uy tín với chủ đề là “Phytoestrogen trong đậu nành thúc đẩy nhanh bệnh ung thư vú hay bảo vệ cho bệnh nhân ung thư vú?” Qua đó bài nghiên cứu cũng đã tóm lại rằng các bằng chứng thực nghiệm đã cho thấy phytoestrogen đã thúc đẩy tiến triển bệnh ung thư vú với liều rất cao.

image003

Estrogen thảo dược trong tinh chất mầm đậu nành (phytoestrogen) có thể gây vô sinh và thúc đẩy ung thư vú ở phụ nữ trưởng thành.

Tóm lại là tác dụng của phytoestrogen có trong mầm đậu nành (cụ thể là chất Isoflavon) lên sự thúc đẩy tiến triển của bệnh ung thư vú hay ngăn ngừa bệnh ung thư vú là phụ thuộc vào nồng độ chất phytoestrogen đưa vào cơ thể. Gần đây hơn, một số tạp chí khoa học về y khoa đã công bố những kết quả nghiên cứu cụ thể, rõ ràng hơn về hệ quả của việc tiêu thụ liều cao phytoestrogen từ mầm đậu nành có khả năng gây phá vỡ chức năng nội tiết, có thể gây vô sinh và thúc đẩy ung thư vú ở phụ nữ trưởng thành.

Bác sĩ Nguyễn Thị Hà – Chuyên gia về sản khoa ở TPHCM: Mức độ cao của acid phytic (phytates) trong đậu nành làm giảm đồng hóa canxi, magie, đồng, sắt và kẽm.

Phytates là enzyme – chất ức chế ngăn hấp thụ chất khoáng trong đường tiêu hóa của con người. Nó có mặt tự nhiên trong tất cả các loại ngũ cốc, hạt, các loại hạt và các loại đậu – bác sĩ Hà cảnh báo.

Hiện nay, trên thế giới có ít nhất 170 nghiên cứu khẳng định mầm đậu nành là “mối nguy hiểm” đối với sức khỏe. Nhưng tại Việt Nam, tinh chất mầm đậu nành vẫn được bán tràn lan dưới nhiều dạng chế phẩm như: thuốc, thực phẩm chức năng, dung dịch chiết nguyên chất,…

Các quảng cáo “thồi phồng” hoạt chất isflavones trong mầm đậu nành có tác dụng như estrogen trong cơ thể người phụ nữ nên nó được nhiều hãng thực phẩm chức năng hay cá nhân tự doanh ví như một loại “estrogen thảo dược”. Đây là thực trạng đáng lo ngại, bởi rõ ràng tác hại của isflavones trong mầm đậu nành đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu nước ngoài như trên và được nhiều chuyên gia hàng đầu trong nước đồng thuận. Do đó, trước khi tìm mua sản phẩm, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ thông tin sản phẩm, cũng như tham khảo khuyến cáo từ chuyên gia trong và ngoài nước để tránh “tiền mất tật mang”.

Ý KIẾN ỦNG HỘ VIỆC SỬ DỤNG TINH CHẤT MẦM ĐẬU NÀNH/ CHẾ PHẨM TỪ TINH CHẤT MẦM ĐẬU NÀNH

Bên cạnh những nhận định mầm đậu nành có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, đặc biệt là phụ nữ mãn kinh và tiền mãn kinh thì cũng có những ý kiến trái chiều cho rằng: mầm đậu nành có công dụng làm đẹp, duy trì sắc xuân cho phụ nữ, … Điển hình như:

Thầy thuốc Nhân dân, GS.TS Nguyễn Đức Vy, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Nguyên Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam chia sẻ nhận định trên báo Thanh Niên cho biết: Hiện nay, có nhiều người cho rằng, những phụ nữ bị u nang, u xơ hay có ung bướu thì nên tránh sử dụng các chế phẩm từ đậu nành vì nó gây kích thích các khối u phát triển. Tuy nhiên, thực tế là trong mầm đậu nành chứa isoflavone có phân tử gần giống với oestrogen, có tác dụng gần giống estrogen, được gọi là phytoestrogen nhưng không gây tăng kích thước khối u.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, phytoestrogen có ái lực thấp hơn 500-1000 lần so với estrogen. Nếu như estrogen có tác động kích thích mô vú mà nội mạc tử cung thì phytoestrogen lại tác dụng kém trên nội mạc tử cung và mô vú. Do đó, phytoestrogen không gây quá sản nội mạc tử cung hay ung thư nội tử cung, ung thư vú, không làm tăng kích thước khối u. Hơn thế, phytoestrogen có cơ chế tự đào thải khi dư thừa. Vì vậy, các chế phẩm từ đậu nành hoàn toàn không chống chỉ định với phụ nữ có u nang, u xơ, ung bướu…

different-kinds-of-soya-products

Nhiều luồng ý kiến trái chiều nói về lợi ích và tác hại của đậu nành.

BS.Nguyễn Đức Thắng (Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Y học cổ truyền) nhận xét trên trang tintuc.vn: Mầm đậu nành là sản phẩm thiết yếu sử dụng hàng ngày và cũng là một trong những thực phẩm dùng thường xuyên trong cuộc sống sinh hoạt của người dân. Trong tất cả các nghiên cứu khoa học, mầm đậu nành, đậu giá hay các sản phẩm mầm của một số loại đậu đều được chứng minh có nhiều tác dụng tốt. Các nhà chuyên môn đều khuyến khích: Một tuần nên dùng ít nhất là 2 bữa.

Các thông tin như phytoestrogen có trong đậu nành nguy hiểm, phá vỡ chức năng nội tiết, gây vô sinh hay ung thư vú không có sở cứ khoa học cũng như các bằng chứng chứng minh. Có thể các thông tin đó chỉ dựa vào khả năng truyền miệng của dư luận. Khoa học thì phải dựa vào những cơ sở chứng minh cụ thể, rõ ràng hoặc phải có các nghiên cứu khoa học của các tổ chức y tế thế giới uy tín chứng minh – BS.Thắng bày tỏ.

Ths. Lương y đa khoa Vũ Quốc Trung (Phòng Chuẩn trị Y học Cổ truyền Chùa Cảm Ứng – Hà Nội) khẳng định trên Báo mới:Đây là thông tin không chính thống, chưa có nghiên cứu nào chứng minh đậu nành hay mầm đậu nành gây ung thư. Đậu nành trong y học cổ truyền là một vị thuốc với tên gọi “Bạch biển đậu” có tác dụng kiện tỳ dưỡng vị nhằm giúp chuyển hóa thức ăn nhanh hơn…bởi vậy, thông tin đậu nành gây ung thư là hoàn toàn vô căn cứ.

TÓM LẠI:

Trong khi việc sử dụng tinh chất mầm đậu nành và chế phẩm từ tinh chất mầm đậu nành còn nhiều tranh cãi, thì người tiêu dùng chúng ta nên cẩn trọng trong việc lựa chọn cho mình những sản phẩm có liên quan đến loại hạt đã mọc mầm này. Đối với những sản phẩm chăm sóc sức khỏe chiết xuất từ mầm đậu nành phải tuyệt đối thận trọng, cần xem kỹ hàm lượng cho phép (isoflavones), … Và trên hết cần biết mình có những bệnh gì, cần tránh những chất từ các loại đồ uống, thức ăn, thực phẩm chức năng gì để không ảnh hưởng tới sức khỏe về lâu dài. Vì đôi khi có những tác hại bạn không nhìn thấy ngay mà phải đến 5-10 năm sau sức khoẻ của bạn mới phải gánh chịu những hậu quả từ việc chọn lựa sản phẩm cho mình.

Lam Trà